Szymon Surmacz

Demokracja i wolność

tworzy się wtedy dopiero, gdy ludzie, zamiast żądać reform od państwa, przeprowadzają te reformy sami, bez przymusu działając solidarnie z innymi.

(E. Abramowski)

Szymon Surmacz

Specjalista polityki społecznej, społecznik, animator przedsiębiorczości społecznej i współdziałania we wspólnotach lokalnych.

Współzałożyciel kwartalnika „Nowy Obywatel” oraz współtwórca koncepcji i redaktor czasopisma „JAK robić biznes społeczny”, współtwórca i współpracownik studia graficznego Kooperatywa.org, aktywista ruchów opartych na współpracy i wymianie (OpenSource i Creative Commons).

Specjalizuję się w tworzeniu i rozwijaniu organizacji, których głównym celem jest tworzenie zmian społecznych, a nie maksymalizacja zysków właścicieli czy udziałowców. Za najlepsze do tego celu uważam metody planowania biznesowego oparte na badaniu potrzeb i zaangażowaniu klientów: customer development, lean startup i business model generation oraz prototypowanie i rysowanie swoich oraz cudzych myśli określane coraz bardziej popularnym określeniem design thinking. Współpracuję z kilkudziesięcioma organizacjami pozarządowymi i spółdzielniami socjalnymi w całej Polsce. Zajmuję się też popularyzacją polskich tradycji spółdzielczych i aktywności społecznej.

W latach 2008-2012 wiceprzewodniczący Rady Programowej Radia Łódź a w latach 2010-2013 członek grupy roboczej ds. edukacji przy Zespole ds. rozwiązań systemowych w zakresie ekonomii społecznej w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej (funkcje społeczne). Wykładowca na studiach podyplomowych z zakresu Gospodarki Społecznej w Małopolskiej Szkole Administracji Publicznej oraz w Instytucie Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego. Autor poradników i programów szkoleniowych dla przedsiębiorstw społecznych.

Koordynator i pomysłodawca Laboratorium Aktywności Społecznej w Wolimierzu, członek Stowarzyszenia Wolimierz (woj. dolnoślaskie), zaplecze techniczno-administracyjne Fundacji Ditero oraz w zakresie innowacji i projektów dla Niepublicznej Integracyjnej Szkoły Podstawowej Im. Hansa Christiana Andersena w Giebułtowie.

Od 2018 roku Burmistrz Leśnej.

Od 2024 Przewodniczący Zarządu Związku Gmin Kwisa.

Podcasty, debaty, prezentacje

Konferencja Nova Woda

Prezentacja podczas konferencji Nova Woda
13-14.04.2026. Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Susza w gminie Leśna

Opowiadam jak uczyć się od bobrów – gościnnie u Janka Śpiewaka.

Forum Regionów Strategicznych

Debata „Nowa mapa Polski czy Polska wykluczonych? CPK i transportowy podział kraju”. 7.05.2026 Bogatynia.

Wydawnictwa i publikacje

Poradniki i broszury (do pobrania)

Podsumowanie Kadencji. Raport o stanie gminy Leśna 2019-2024.
Urząd Miejski w Leśnej, 2024.
Zdrowie, bezpieczeństwo, nowoczesność. Program wyborczy KWW Leśna Gmina PLUS 2024.
Centrum Domów Przysłupowych – Ośrodek Edukacji Krajobrazowej w Wolimierzu. Model biznesowy, strategia rozwoju działalności odpłatnej. – Stowarzyszenie Wolimierz we współpracy z Instytutem Rozwoju Terytorialnego we Wrocławiu oraz Stowarzyszeniem Dom Kołodzieja. 2022
„Mitologia społeczeństwa obywatelskiego – między społecznikostwem a politycznością” w „Efekt motyla Scenariusze rozwoju sektora społecznościowego w Polsce” pod redakcją naukową Rafała Krenza, Stanisława Mocka i Bohdana Skrzypczaka. Collegium Civitas i Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL, 2015
Współautor „Śladami Pionierów Ekonomii Społecznej” – Stowarzyszenie Obywatele Obywatelom, 2015
„Jeleń nie Leń, czyli społeczne startupy w Karkonoszach i na Pogórzu Izerskim” – Regionalne Centrum Wspierania Inicjatyw Pozarządowych, 2014
„Mądrość zespołu. Narzędzia do uwalniania grupowego potencjału spółdzielni socjalnej” – Ogólnopolski Związek Rewizyjny Spółdzielni Socjalnych, 2013
„Marketing wartości – w poszukiwaniu klientów spółdzielni socjalnej” Ogólnopolski Związek Rewizyjny Spółdzielni Socjalnych, 2013
Współautor: „ETOS, Elementarz Tradycji Organizacji Spółdzielczych” – Stowarzyszenie Obywatele Obywatelom, 2013
„Cień Ebenezera S – Ekonomia na poziomie lokalnym” w „Impuls. Turystyka historyczna szansą na rozwój lokalny”, Stowarzyszenia Wspierania Rozwoju IM-PULS, 2011

Artykuły w prasie branżowej

Jak Cię czują, tak kupują – portal Ekonomia Społeczna
„Neuer Positivismus? Traditionen der Selbstorganisation, Zusammenarbeit und Networking als Chance für die Entwicklung vom polnischen Lande“ (Nowy pozytywizm? Tradycje samoorganizacji, współpraca i sieciowanie szansą dla rozwoju polskiej wsi) – Dorferneuerung International VI/2014
„Trzeci sektor: awangarda czy konserwowanie „systemu”?” – Nowy Obywatel, nr 59
„Garść argumentów za ekonomią społeczną i przedsiębiorczością społeczną” – Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce, nr 3, kwiecień 2011 r.
Stałe rubryki w piśmie „JAK robić biznes społeczny”, nr 1-5, 2011-2013
Od 1999 – artykuły w prasie społecznej, ekologicznej, audycje radiowe o tematyce społeczno-ekologicznej.